เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2569 ชมรมกำนันผู้ใหญ่บ้านแห่งประเทศไทย ได้จัดประชุมร่วมประชุมคณะอนุกรรมาธิการ ที่กำลังศึกษาความเป็นไปได้ในการสนับสนุนให้มีกำนันและผู้ใหญ่บ้านในเขตเทศบาลเมืองและเทศบาลนคร

โดยประเด็นที่ถือได้ว่า มีการพูดถึงกันมากที่สุด เมื่อ ผู้ใหญ่บ้าน วศิน จากจังหวัดราชบุรี ได้ชี้แจงว่า ปัจจุบันเจ้าหน้าที่เทศบาลส่วนใหญ่ปฏิบัติงานตามเวลาราชการ เมื่อพ้นเวลาทำการ หากประชาชนประสบเหตุเดือดร้อน เหตุทะเลาะวิวาท เหตุฉุกเฉิน หรือปัญหาที่ต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน หลายครั้งไม่รู้ว่าจะประสานใคร ขณะที่กำนันและผู้ใหญ่บ้านสามารถทำหน้าที่รับเรื่อง ประสานหน่วยงาน และลงพื้นที่ช่วยเหลือประชาชนได้อย่างใกล้ชิด ผู้ใหญ่วศินยังมองว่า เจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบางส่วนอาจไม่ได้อาศัยอยู่ในพื้นที่ จึงอาจไม่รู้จักประชาชนเป็นการส่วนตัว แตกต่างจากกำนันและผู้ใหญ่บ้านที่ใช้ชีวิตอยู่ในชุมชน รู้จักผู้คน รู้จักปัญหา และสามารถเข้าถึงประชาชนได้อย่างรวดเร็ว

อีกประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้น คือ ความแตกต่างระหว่างกำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน กับประธานชุมชน แม้ประธานชุมชนจะมีบทบาทในการประสานงานและสะท้อนปัญหาของประชาชน แต่ผู้ใหญ่วศินเห็นว่า บทบาทและอำนาจตามกฎหมายยังแตกต่างจากกำนันและผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ในภารกิจด้านการปกครองหลายเรื่อง

นอกจากนี้ ยังยกตัวอย่างการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การขอหนังสือรับรอง การรับรองตัวบุคคล หรือการลงนามรับรองเอกสาร ซึ่งในพื้นที่ที่มีกำนันและผู้ใหญ่บ้าน ประชาชนสามารถเข้าพบเพื่อขอความช่วยเหลือได้ง่าย เพราะเป็นผู้ที่รู้จักคนในพื้นที่เป็นอย่างดี ส่วนเรื่องการดูแลความสงบเรียบร้อย ผู้ใหญ่วศินระบุว่า แม้ตำรวจจะมีหน้าที่โดยตรงในการบังคับใช้กฎหมาย แต่ด้วยกำลังพลที่มีจำกัด หากมีกำนันและผู้ใหญ่บ้านในพื้นที่ ก็สามารถเป็นผู้ประสานงาน แจ้งเหตุ และช่วยดูแลสถานการณ์เบื้องต้น ก่อนเจ้าหน้าที่จะเดินทางมาถึง

ผู้ใหญ่วศินยังแสดงความเห็นว่า หลายคนอาจมองว่าเมืองใหญ่มีความเจริญแล้ว จึงไม่จำเป็นต้องมีกำนันและผู้ใหญ่บ้าน แต่ตนกลับเห็นว่า ยิ่งเมืองมีประชากรหนาแน่นและมีปัญหาซับซ้อน ก็ยิ่งควรมีกลไกที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงภาครัฐกับประชาชนให้ใกล้ชิดมากขึ้น พร้อมยกตัวอย่างว่า แม้โรงเรียนจะมีครูและผู้บริหาร ก็ยังมีหัวหน้าห้องคอยประสานงาน หรือมหาวิทยาลัยก็ยังมีผู้นำนักศึกษาเป็นตัวกลาง ดังนั้น ชุมชนหรือเมืองใหญ่ก็ควรมีตัวแทนที่ทำหน้าที่เชื่อมระหว่างประชาชนกับภาครัฐเช่นเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม ผู้ใหญ่วศินย้ำว่า แนวคิดนี้ไม่ได้ต้องการให้กำนันและผู้ใหญ่บ้านเข้ามาแทนที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แต่ต้องการให้ทำงานร่วมกับเทศบาล เพื่อช่วยรับฟังปัญหา ประสานงาน และดูแลประชาชนในระดับพื้นที่ ทั้งนี้ ประเด็นดังกล่าวยังเป็นเพียงข้อเสนอที่อยู่ระหว่างการศึกษาของคณะอนุกรรมาธิการ ยังไม่มีข้อสรุปหรือการแก้ไขกฎหมายแต่อย่างใด และจะต้องผ่านการรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน รวมถึงกระบวนการพิจารณาตามกฎหมายต่อไป

และหลังจากที่มีเผยแพร่ในโลกออนไลน์ ส่วนใหญ่เสียงแบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายที่เห็นด้วยส่วนใหญ่จะเป็นคนรู้จักของผู้ใหญ่วศิน แต่ประชาชนโดยรวม ไม่เห็นด้วย เพราะที่ผ่าน ผู้ใหญ่บ้าน-กำนัน แทบจะไม่มีบทบาทอะไรในสังคม นอกจากออกงานสังคม เช่น ไปเป็นเกียรติในงานศพ งานบวช งานต่าง ๆ และส่วนใหญ่เอาเวลาไปทำงานส่วนตัว รวมถึงเล่นพรรคเล่นพวก หรือแม้แต่เดินตามนักการเมือง รวมถึงงบประมาณแผ่นดิน ที่ สส.ประชุมกันอยู่ งบประมาณพัฒนาแทบจะไม่เหลือ เพราะงบประมาณเอาไปใบ้ในรูปแบบของเงินเดือน รวมถึงเงินเดือนของผู้ใหญ่บ้าน กำนันด้วย ไม่เห็นด้วยที่จะมีตำแหน่งเหล่านี้เพิ่มเติม สมควรยุบไปทั้งหมดจะดีกว่า เว้นต้องไม่มีเงินเดือน